ADWOKAT JACEK SOSNOWSKI SPECJALIZACJA PRAWO RODZINNE 

Zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, przyjmuje się, iż jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domiemywa się, że pochodzi ono od męża matki. Ponadto, jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że pochodzi ono od drugiego męża. Powyższe domniemania mogą być obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. W przypadku zaś dziecka pozamałżeńskiego domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka, albo ten, kto był dawcą komórki rozrodczej w przypadku dziecka urodzonego w wyniku dawstwa partnerskiego w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji.

Obecnie obowiązujące uregulowania zawierają więc rozwiązania, które mają na celu ułatwienie przypisania ojcostwa danemu mężczyźnie i praktycznie wyeliminowanie sytuacji w której dziecko nie będzie miało ojca. Jeżeli jednak nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, albo gdy domniemanie takie zostało obalone, ustalenie ojcostwa może nastąpić albo przez uznanie ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu.

Uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna, wskazana procedura będzie więc stosowana wówczas, gdy mężczyzna nie ma wątpliwości, że jest ojcem dziecka i gdy matka również ten fakt potwierdzi. Natomiast sądowe ustalenie ojcostwa ma miejsce przede wszystkim wtedy, gdy mężczyna nie chce uznać iż jest ojcem danego dziecka, bądź, gdy matka nie uznaje ojcostwa danego mężczyzny, w takim więc wypadku kwestię ojcostwa musi ustalić sąd.

Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Jednakże matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

Domniemany ojciec dziecka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a gdy matka nie żyje – przeciwko dziecku. Zgodnie z regulacjami ogólnymi Kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, jeśli więc z powództwem o ustalenie ojcostwa występuje domniemany ojciec to on musi przedstawić dowody świadczące o jego ojcostwie, jeśli zaś matka, to po jej stronie leży inicjatywa dowodwa.

Kwestię ojcostwa można na wszelkie sposoby dowodzić, a więc strona powodowa może powoływać świadków na okoliczność więzi łączących go z domniemanym ojcem lub matką dziecka, którzy również wyjaśnią charakter i długotrwałość stosunków łączących strony, nie bez znaczenia jest również samo zeznanie stron w tej kwestii. Jednakże, wobec rozwoju nauki oraz poprzez ułatwiony dostęp do wszelkich badań, których wyniki są niemal pewne, w sprawach o ustalenie ojcostwa sąd zwykle zleca przeprowadzenie odpowiednich badań, a więc np. grupowego badania krwi, badania DNA czy badania krwi metodą HLA.

Dowód w sprawie o ustalenie ojcostwa stanowić mogą również wyniki badań antropologicznych, jednakże z uwagi na ich niską wiarygodność i fakt, że dowód z badania antropologicznego nigdy nie daje całkowitej pewności co do ojcostwa domniemanego ojca, gdyż może on jedynie wykazywać z dużym prawdopodobieństwem na pochodzenie dziecka od domniemanego ojca lub na nieistnienie między tymi osobami związków krwi, dowód taki nie może więc sam przez się stanowić podstawy do oceny, że zachodzi prawdopodobieństwo ojcostwa danego mężczyzny. Wobec zaś pewniejszych metod ustalania ojcostwa, badania tego już się praktycznie nie wykonuje. Pamiętać ponadto należy, iż sądowe ustalenie ojcostwa przed urodzeniem się dziecka jest niedopuszczalne, tak samo jako niedopuszczalne jest sądowego ustalenia ojcostwa dziecka, które urodziło się nieżywe.

Sądowe ustalenie ojcostwa – na czym polega i jak to zrobić?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *