Wskutek zakwestionowania przez Trybunał Konstytucyjny uprawnień rodzinnych ośrodków diagnostyczno- konsultacyjnych (dalej: RODK) do wydawania dla sądów opinii, m.in. w sprawach rozwodowych, o władzę rodzicielską czy ustalenie kontaktów z dzieckiem, od stycznia br. obowiązują nowe przepisy w tym zakresie, które powołały do życia opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów (dalej: zespoły). 

Zgodnie z nową ustawą, dotychczasowe RODK stały się opiniodawczymi zespołami sądowych specjalistów, kierownicy RODK- kierownikami zespołów, a psycholodzy, pedagodzy i lekarze RODK- specjalistami zespołów. Dla pracowników RODK nowe przepisy stanowią sporą zmianę w zakresie zatrudnienia, gdyż utracą oni m.in. prawo do dłuższych urlopów, jednakże dotychczasowa współpraca sądów ze specjalistami z uprzednich RODK znacznie się nie zmieni, rewolucja nie powinna też nastąpić w sposobie wydawania opinii przez zespoły na potrzeby postępowań sądowych.

Zadaniem zespołu jest sporządzanie, na zlecenie sądu lub prokuratora, opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. Zespoły na zlecenie sądu mogą prowadzić także mediacje, przeprowadzać wywiady środowiskowe w sprawach nieletnich oraz prowadzić poradnictwo specjalistyczne dla małoletnich, nieletnich i ich rodzin, jak również mogą współdziałać z placówkami wykonującymi orzeczenia sądu.

Do tej pory badania przeprowadzane przez RODK, a obecne zespoły, w zależności oczywiście od okoliczności danej sprawy, trwały nawet kilka godzin, w czasie których badani rozwiązywali np. testy psychologiczne oraz rozmawiali z psychologiem. Badaniu poddawane są również dzieci, które w zależności od wieku, są obserwowane, zachęcane do podjęcia zabawy, rozwiązywania testów czy nawiązania rozmowy, przez co możliwa jest ocena zachowania dziecka oraz jego kontaktu z rodzicami. Zakres badań przeprowadzanych przez RODK określany był przez sąd i nie inaczej jest obecnie, gdyż sąd kierując strony do badania przeprowadzanego przez zespół również musi określić cel i zakres takiego badania.

W przypadku jednakże, gdy sąd dojdzie do przekonania, że zaprezentowana przez zespół opinia nie jest wystarczająca i nie odpowiada na wszystkie istotne dla sprawy kwestie, możliwe jest zlecenie opinii uzupełniającej bądź wezwanie biegłych na rozprawę podczas której zostaną przesłuchani na okoliczności zawarte w opinii. W takiej sytuacji możliwe będzie również uzyskanie informacji, których w opinii zabrakło. Istotne również jest, że o uzupełnienie opinii mogą wnosić także strony postępowania.

W przypadku, gdy przedmiotem opinii jest więź dziecka z jednym z rodziców lub określenie jego predyspozycji i umiejętności wychowawczych, zdarza się, że badaniu nie jest poddawany drugi rodzic, jednakże w celu uzyskania pełnego obrazu sytuacji rodzinnej biegli mogą przebadać również i tego rodzica co do którego postępowanie się nie toczy, dlatego na taką ewentualność należy się przygotować. W zakresie kontaktów rodzica z dzieckiem, badania biegłych obejmują zazwyczaj ocenę więzi dziecka z tym konkretnym rodzicem, a ponadto mają na celu ustalenie najodpowiedniejszego zakresu kontaktu.

W przypadku postępowań rozwodowych badania mają natomiast na celu ustalenie, który z rodziców ma lepsze predyspozycje do sprawowania bezpośredniej opieki nad dzieckiem, a w postępowaniu dotyczącym władzy rodzicielskiej, wydana przez specjalistów opinia najpewniej odnosić się będzie do oceny kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców, którzy są stronami danego postępowania.

Nowe uregulowania, poza zamianą RODK na zespoły, rozszerzyły także skład zespołu wykonującego badanie, w związku z czym, obok psychologa, pedagoga i psychiatry, w ramach zespołu działać będzie również psychiatra dziecięcy, pediatra, lekarz medycyny rodzinnej oraz lekarz chorób wewnętrznych, zatem można przypuszczać, że wydawane opinie będą znacznie bardziej szczegółowe.

RODK– Opinia Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w sprawach o uregulowanie kontaktów z dzieckiem, rozwód, ustalenie miejsca pobytu dziecka oraz w sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *