Zawarcie małżeństwa powoduje, że między małżonkami, z mocy prawa, powstaje wspólność majątkowa małżeńska, a więc od ślubu wszystko co moje jest również twoje. Z reguły małżonkowie zdają sobie sprawę, że przez sam fakt zawarcia małżeństwa powstaje między nimi ta wspólność i że teraz zarobione przez nich pieniądze należą tak naprawdę do rodziny, którą założyli, jednakże nie rzadko dopiero, gdy małżonek robi współmałżonkowi wyrzuty z powodu nierozważnych zakupów i trwonienia pieniędzy, w pełni uświadamiamy sobie czym wspólność majątkowa małżeńska tak naprawdę jest.

Pamiętać ponadto należy, że wspólność majątkowa nie oznacza tylko wspólnego gospodarowania zarobionymi przez małżonków pieniędzmi, lecz również wspólną odpowiedzialność za zobowiązania, nawet jeżeli dług zaciągnął tylko jeden z małżonków.

Wspólność majątkowa małżeńska nie jest jednakże stanem, który trwać musi przez całe małżeństwo, małżonkowie mogą bowiem w każdej chwili ustanowić rozdzielność majątkową poprzez umowę zawartą w formie aktu notarialnego. Zdarza się jednakże, że pomysł dotyczący ustanowienia rozdzielności majątkowej nie spotyka się z aprobatą ze strony współmałżonka, a jak wiadomo bez zgody obydwóch stron żadnej umowy zawrzeć nie można, nie oznacza to jednakże, że w takiej sytuacji ustanowienie rozdzielności nie jest możliwe, rozwiązaniem tutaj może bowiem być sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej, w przepisach brak jest jednakże definicji „ważnych powodów”, zasadnicze znaczenie będzie więc w tym względzie mieć orzecznictwo sądowe.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że „ważne powody” to okoliczności, które powodują, że w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność ustawowa przestaje służyć dobru drugiego z małżonków oraz dobru założonej przez małżonków rodziny, a także, że przez „ważne powody” rozumie się wytworzenie takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny.

Uzależnienie żądania ustanowienia rozdzielności majątkowej od wystąpienia „ważnych powodów” ma służyć dobru rodziny (ochronie rodziny), dla której na ogół najkorzystniejszym ustrojem, realizującym zasadę równych praw obojga małżonków w zakresie stosunków majątkowych, jest ustawowa wspólność majątkowa.

W szczególności przesłanka ta służyć ma zapewnieniu ochrony interesów małżonka słabszego ekonomicznie, w tym przyczyniającego się do zaspokajania potrzeb rodziny osobistymi staraniami o wychowanie dzieci oraz pracą we wspólnym gospodarstwie domowym, przed dowolnym uchyleniem ustroju wspólności. Ważnym powodem może być zatem w szczególności separacja faktyczna, jeżeli uniemożliwia małżonkom współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Może być to także zachowanie małżonka polegające na trwonieniu majątku wspólnego na skutek niegospodarności, alkoholizmu, narkomanii itp.

Istotne również jest, że ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Wierzyciel może więc wystąpić z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej, jeżeli „uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków”, w konsekwencji przesłanką żądania wierzyciela nie jest wystąpienie „ważnego powodu”, lecz wierzyciel musi dysponować wierzytelnością stwierdzoną tytułem wykonawczym w stosunku do jednego z małżonków oraz musi uprawdopodobnić, że zaspokojenie jego wierzytelności wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Zasadą jest, że rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może jednakże ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu, zatem o ile ustanowienie rozdzielności na wniosek jednego z małżonków wymaga zaistnienia „ważnych powodów”, tak ustanowienie rozdzielności z datą wcześniejszą niż data wytoczenia powództwa wymaga „wyjątkowego wypadku”, który to zwrot również nie został przez ustawodawcę zdefiniowany, co ma zapewnić sądowi niezbędną swobodę w kwalifikowaniu konkretnych stanów faktycznych, gdyż przesłanka ta wymaga całościowego rozważenia sytuacji danego małżeństwa.

Co również istotne, nawet sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej na żądanie jednego z małżonków nie wyłącza późniejszego zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej, a więc małżonkowie ponownie mogą wrócić do wspólności majątkowej. Jeżeli natomiast rozdzielność majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.

Przymusowa rozdzielność majątkowa, czyli jak nie płacić za głupotę małżonka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *