Choć rozwód do przyjemnych rzeczy nie należy, zdarza się, że dla małżonków sam rozwód nie jest jeszcze tak strasznym wydarzeniem, co późniejszy podział majątku wspólnego. W sytuacji bowiem, gdy małżonkowie nie potrafią się porozumieć w zakresie podziału majątku, który w trakcie małżeństwa zgromadzili, podział nie będzie mógł zostać dokonany w wyroku rozwodowym, lecz konieczne będzie zainicjowanie odrębnego postępowania. Tak samo będzie w przypadku, gdy podczas podziału majątku pojawi się żądanie ustalenia nierównych udziałów.

Zasadą wyrażoną w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest, że oboje małżonkowie mają równe udziału w majątku wspólnym, czyli po rozwodzie każdy z małżonków otrzymuje połowę ze wspólnego majątku. Od każdej zasady zdarzają się jednak wyjątki i nie inaczej jest w tym przypadku, gdyż w dalszej części przepisy przewidują, iż z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.

Innymi słowy, jeden z małżonków może otrzymać więcej z majątku wspólnego z tego powodu, że w większym stopniu dołożył się do powiększenia tego majątku, żeby jednakże tak się stało i żeby sąd uwzględnił wniosek w tym zakresie, ziścić się muszą dwie przesłanki, a mianowicie muszą zaistnieć „ważne powody” oraz małżonkowie muszą w różnym stopniu przyczyniać się do powstania tego majątku, sąd nie ma więc dowolności ustalając nierówne udziały w majątku wspólnym.

Powyższe potwierdza również Sąd Najwyższy, m.in. w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: IV CSK 553/12, wskazując, że „Artykuł 43 § 2 KRO określa dwie przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, które muszą wystąpić łącznie i które pozostają do siebie w takim wzajemnym stosunku, że żadne „ważne powody” nie stanowią podstawy takiego orzeczenia, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy, a jednocześnie – nawet różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku nie stanowi podstawy ustalenia nierównych udziałów, jeżeli nie przemawiają za tym „ważne powody”. Pojęcie „przyczynienia się do powstania majątku” w rozumieniu art. 43 § 2 KRO obejmuje także powiększenie majątku przez jednego z małżonków w wyniku zdarzenia losowego, które nie nastąpiłoby bez podjęcia przez niego określonego działania”. Oceniając istnienie „ważnych powodów” należy mieć z kolei na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli.

Zobacz także:

Ja wychowywałam dzieci a mąż pracował, jak sąd podzieli majątek po rozwodzie?

Kiedy warto zatrudnić detektywa do sprawy o rozwód?

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym uzasadnione więc będzie w sytuacji, gdy np. mąż nie podejmował pracy zarobkowej i jednocześnie nie pomagał żonie w wychowywaniu dzieci i zajmowaniu się domem, bądź gdy mąż większość, a nawet całość, zarobionych pieniędzy wydawał na własne rozrywki, hazard lub wszelkiego rodzaju używki.

Wnioskując o ustalenie nierównych udziałów pamiętać należy, iż nie można się ograniczyć jedynie do wskazania, że jeden z małżonków mniej zarabiał lub nawet w ogóle nie zarabiał. Przy ocenie w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego uwzględnia się bowiem także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli więc jeden z małżonków poświecił się opiece na dziećmi i prowadzeniu domu, a drugi małżonek pracy zarobkowej to ta okoliczność nie będzie uzasadniać nierównego podziału majątku wspólnego.

Jeśli jednak małżonek nie dbał o swoją rodzinę ani pod względem materialnym, ani osobistą pracą, a dodatkowo trwonił pieniądze należące do rodziny, wówczas nierówny podział może być uzasadniony.

Jak już zostało powyżej wskazane, ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym dopuszczalne jest jedynie w razie łącznego wystąpienia przesłanek wskazanych w przepisie tj. w razie przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów. Na podstawie omawianego przepisu możliwe jest również pozbawienie małżonka całego udziału w majątku wspólnym, jednakże rozstrzygnięcie takie może zapaść tylko w sytuacjach wyjątkowych. Ciężar dowodu wykazania powyższych przesłanek spoczywa natomiast na uczestniku postępowania, który zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów.

Pamiętać ponadto należy, że w sprawie o podział majątku wspólnego niedopuszczalne jest zgłoszenie żądania ustalenia nierównych udziałów w tym majątku dopiero w postępowaniu apelacyjnym, jeżeli przed sądem I instancji takie żądanie nie było zgłoszone.

Podział majątku – kiedy żonie należy się więcej?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *