Apelacja jest środkiem odwoławczym, który strona nie zadowolona z rozstrzygnięcia wydanego przez sąd I instancji może wnieść do sądu II instancji. Jednakże, aby apelacja wywarła określony skutek prawny, a więc żeby sąd II instancji zmienił bądź uchylił wyrok wydany przez sąd I instancji, musi ona zostać złożona w odpowiednim terminie oraz musi spełniać wymogi formalne przewidziane przez ustawę, skuteczne złożenie apelacji wymaga więc od strony przedsięwzięcia szybkich kroków.

Złożenie apelacji ma zaś ten skutek, że wydany wyrok nie staje się prawomocny w tej części w której został zaskarżony apelacją, możliwe bowiem jest częściowe zaskarżenie wydanego rozstrzygnięcia. Wskazana zasada doznaje oczywiście pewnych wyjątków w przypadku wyroku rozwodowego i w zależności od tego do jakiego rozstrzygnięcia strona dąży, apelacja od wyroku rozwodowego nie zawsze będzie dobrym rozwiązaniem.

Rozważając złożenie apelacji od wyroku rozwodowego przede wszystkim należy sobie uświadomić, iż w wyroku tym sąd orzeka nie tylko o rozwodzie i o winie w rozkładzie pożycia, lecz także o wszystkich kwestiach dotyczących rodziny, a więc również o władzy rodzicielskiej, opiece nad dziećmi oraz o alimentach, co stanowi wyraz tzw. zasady integralności wyroku rozwodowego.

Oczywiście w wyroku rozwodowym może się również znaleźć rozstrzygnięcie o wspólnym mieszkaniu i podziale majątku, jednakże wyrokowanie w tym zakresie nie jest obligatoryjne, a wskazane rozstrzygnięcia nie pozostają z wyrokiem orzekającym rozwód w ścisłej łączności, która powoduje, że stanowią one nierozerwalną całość.

Zasada integralności wyroku powoduje natomiast, iż mimo zaskarżenia tylko niektórych rozstrzygnięć, innych niż rozwiązanie małżeństwa, pozostałe, niezaskarżone rozstrzygnięcia, nie mogą się uprawomocnić. I tak, jeśli w apelacji zaskarżone zostanie orzeczenie co do samego rozwodu bądź winy w rozkładzie pożycia, to oczywiste jest, że również żadne inne rozstrzygnięcie zawarte w wyroku rozwodowym się nie uprawomocni, gdyż wszystkie pozostałe rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane z samym orzeczeniem rozwodu, gdyby bowiem rozwodu nie było to nie zachodziłaby konieczność wyrokowania np. co do władzy rodzicielskiej czy co do kontaktów z dzieckiem, a zatem w takim wypadku zaskarżone zostaje całe rozstrzygnięcie wydane przez sąd I instancji.

Podobny skutek zaistnieje jeśli apelacją zostanie zaskarżona część wyroku, np. tylko w zakresie władzy rodzicielskiej, gdyż wówczas również, zgodnie z zasadą integralności wyroku rozwodowego, uznaje się, iż kwestionowany jest cały wyrok rozwodowy. Zasada integralności wyroku sprowadza się więc do tego, że częściowe zaskarżenie wyroku powoduje, że pozostałe niezaskarżone rozstrzygnięcia, ze względu na ścisłe powiązanie z zaskarżoną częścią wyroku, nie stają się prawomocne.

Wskazać jednakże należy, iż zasada integralności wyroku rozwodowego nie ma charakteru absolutnego, gdyż nie obejmuje ona orzekania o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego przez małżonków mieszkania oraz o podziale majątku wspólnego, a także, zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie dotyczy ona również obowiązku alimentacyjnego. W uchwale z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt: III CZP 43/07, Sąd Najwyższy wskazał bowiem, iż „(…) zasada integralności wyroku rozwodowego ma pełne zastosowanie do roszczeń procesowych o charakterze osobistym, które nie mogą być dochodzone w innym postępowaniu niż postępowanie odrębne w sprawie o rozwód (np. roszczenie o orzekanie lub zaniechanie orzekania o winie). W przypadku roszczeń majątkowych dotyczących podziału majątku wspólnego, eksmisji lub podwyższenia alimentów na rzecz wspólnych małoletnich dzieci zasada integralności wyroku rozwodowego nie obowiązuje. We wszystkich tych przypadkach istnieje możliwość dochodzenia roszczeń w innym postępowaniu, nie można zatem twierdzić, że stanowią one integralną część wyroku rozwodowego”.

Odpowiadając zatem na pytanie „kiedy warto złożyć apelację w sprawie o rozwód?”, z całą pewnością wskazać należy, iż apelacja będzie zasadna, jeśli strona nie zgadza się z orzeczeniem sądu co do samego rozwodu, bądź co do rozstrzygnięcia o winie w rozkładzie pożycia, gdyż np. sąd źle ocenił przedstawione dowody, bądź w ogóle pewnych dowodów nie dopuścił, mimo iż zostały wskazane w terminie, co skutkowało wydaniem negatywnego wyroku dla strony.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie może bowiem zostać wzruszone tylko w postępowaniu apelacyjny, jeśli się więc uprawomocni, strona nie będzie miała możliwości dochodzenia jego zmiany. Pamiętać jednak należy, że w przypadku takiej apelacji nie uprawomocni się również żadne inne rozstrzygnięcie wydane przez sąd I instancji zawarte w wyroku rozwodowym, może się więc okazać, że po rozpoznaniu apelacji, sąd dokona zmian również w tych rozstrzygnięciach, których strona wnosząca apelację nie zaskarżyła.

Istotne również jest, iż w przypadku apelacji od wyroku rozwodowego nie obowiązuje zasada stanowiąca, iż sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację, co w praktyce oznacza, że jeśli apelacja odnosiła się co do winy w rozkładzie pożycia, gdyż np. oboje małżonkowie zostali uznani winnymi rozpadu małżeństwa, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby sąd II instancji za wyłącznie winnego rozkładu pożycia uznał małżonka wnoszącego apelację.

Do podobnych wniosków sąd może dojść, gdy w apelacji zaskarżone zostało inne rozstrzygnięcie sądu I instancji, a więc np. władza rodzicielska, gdyż z uwagi na zasadę integralności wyroku rozwodowego, uważa się, że kwestionowany jest cały wyrok rozwodowy, warto więc zastanowić się czy apelacja i podjęcie ryzyka zmiany całego wyroku jest zasadne, skoro kwestię władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dzieckiem można inaczej uregulować w odrębnym postępowaniu. Jeśli zaś apelacja dotyczy jedynie orzeczenia np. o wspólnym mieszkaniu, nie oznacza to zaskarżenia wyroku w całości, a więc w taki przypadku sąd II instancji nie będzie badał zasadności orzeczenia rozwodu czy kwestii winy, gdyż wyrok w tym zakresie się uprawomocni.

Kiedy warto złożyć apelację w sprawie o rozwód?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *