Po zawarciu małżeństwa, z reguły, między małżonkami powstaje wspólność ustawowa małżeńska, od tej więc pory małżonkowie gromadzą wspólny majątek, w którym każdy z małżonków ma taki sam udział, wynoszący 50%. Najczęściej natomiast do ustania wspólności ustawowej dochodzi na skutek rozwodu i wówczas dopiero między małżonkami rozpoczynają się „rozgrywki” co zrobić, żeby jednak jak najwięcej dla siebie z tego majątku wspólnego uzyskać.

Jak zostało powyżej wskazane, generalną zasadą jest, że każdemu z małżonków przysługuje połowa udziału w majątku wspólnym, podczas podziału majątku proporcja ta powinna więc zostać zachowana i majątek powinien w równych częściach zostać podzielony. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dopuszczają jednak również nierówny podział majątku, co oznacza, że jeden małżonek może dostać większą część majątku wspólnego, a drugi automatycznie mniejszą, żeby jednakże sąd wydał rozstrzygnięcie o nierównych udziałach, muszą zaistnieć okoliczności przewidziane prawem.

Zgodnie z regulacjami zawartymi w powołanym powyżej Kodeksie, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.

Natomiast przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, należy uwzględnić także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: IV CSK 553/12 wskazał z kolei, że „artykuł 43 § 2 KRO określa dwie przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, które muszą wystąpić łącznie i które pozostają do siebie w takim wzajemnym stosunku, że żadne „ważne powody” nie stanowią podstawy takiego orzeczenia, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy, a jednocześnie – nawet różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku nie stanowi podstawy ustalenia nierównych udziałów, jeżeli nie przemawiają za tym „ważne powody”. Pojęcie „przyczynienia się do powstania majątku” w rozumieniu art. 43 § 2 KRO obejmuje także powiększenie majątku przez jednego z małżonków w wyniku zdarzenia losowego, które nie nastąpiłoby bez podjęcia przez niego określonego działania”.

W innym natomiast orzeczeniu Sąd Najwyższy wskazał, że oceniając „ważne powody”, należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli.

Ciężar dowodu wykazania przesłanek warunkujących ustalenie nierównych udziałów, tj. ważnych powodów i nierównego przyczyniania się do powstania majątku wspólnego, spoczywa na tym uczestniku postępowania, który zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów. Jeśli zatem żona żąda ustalenia nierównych udziałów to ona musi udowodnić, że okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie wystąpiły.

W orzecznictwie podkreśla się natomiast, że „ważnym powodem” nie może być sam tylko negatywny stosunek małżonka np. do budowy domu i fakt, że fizycznie nie pomagał przy jego wznoszeniu. Nierówne udziały ustalone mogą być natomiast wtedy, gdy wykazanie zostanie naganne postępowanie małżonka polegającego na tym, że w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania dorobku stosownie do swoich sił i możliwości.

Przeczytaj także:

Jak przygotować się do sprawy o podział majątku?

Założyłem firmę przed ślubem, a następnie prowadziliśmy ją wspólnie z żoną – jak sąd podzieli nasz majątek po rozwodzie?

Wskazana regulacja nie może jednak mieć zastosowania w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych.

Nie uzasadnione zatem będzie żądanie ustalenia nierównych udziałów z tego powodu, że małżonek w mniejszym stopniu przyczynił się  do powstania majątku wspólnego, jeżeli np. jego stan zdrowia nie pozwolił mu na wykonywanie pracy i osiąganie dochodów stosownych do jego umiejętności. Natomiast w sytuacji, gdy małżonek ma realną możliwość przyczyniania się do powstania majątku wspólnego w wyższym stopniu, lecz tego nie robi, gdyż np. nadużywa alkoholu, wówczas żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym będzie uzasadnione.

Pamiętać ponadto należy, że żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym może być zgłoszone w ramach postępowania o podział majątku wspólnego, może też być dochodzone odrębnym powództwem. Nie może jednak być dochodzone po dokonaniu podziału majątku wspólnego.

Kancelaria adwokacka Jacek Sosnowski adwokaci i radcowie prawni specjalizuje się w prowadzeniu trudnych spraw o podział majątku. Prowadzimy sprawy na terenie Warszawy oraz Gliwic a w razie potrzeby także w innych miastach w Polsce. Posiadamy wykwalifikowany dział adwokatów prowadzących na codzień TYLKO sprawy rodzinne o rozwód oraz podział majątku a także kwestie alimentów. 

Kiedy podział majątku będzie bardziej korzystny dla jednej ze stron?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *