Zdarza się, że niektóre małżeństwa istnieją tylko na papierze, a małżonkowie nie decydują się na formalne przeprowadzenie rozwodu z różnorakich powodów, choć oczywiście najczęściej dlatego, że nie chcą roztrząsać swojego małżeństwa przed sądem, gdyż sam wyrok rozwodowy i tak, ich zdaniem, niczego między nimi nie zmieni.

Pamiętać jednakże należy, iż pozostawanie w związku małżeńskim ma doniosłe skutki prawne nie tylko w życiu codziennym, np. brak możliwości zawarcia kolejnego związku małżeńskiego czy domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki, lecz także wywołuje określone skutki w razie śmierci jednego z małżonków. Zgodnie bowiem z regulacjami Kodeksu cywilnego, po śmierci spadkodawcy w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołany jest jego małżonek, niezależnie od tego czy małżonkowie pozostawali we wspólnym pożyciu, małżonek będzie więc dziedziczyć majątek nawet jeśli nie jest to zgodne z wolą spadkodawcy.

Kwestię dziedziczenia można jednakże inaczej rozwiązać i wyłączyć małżonka od dziedziczenia, nie tylko poprzez orzeczenie rozwodu, ważne jednakże jest, żeby spadkodawca podjął w tym kierunku określone kroki.

Jak zostało powyżej wskazane, małżonek spadkodawcy dochodzi do dziedziczenia majątku spadkowego na podstawie uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym, mamy wówczas do czynienia z tzw. dziedziczeniem ustawowym. Dziedziczenie ustawowe będzie jednak miało miejsce tylko wówczas, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, dlatego jeżeli spadkodawca nie chce, aby jego małżonek dziedziczył po nim, najprostszym sposobem jest sporządzenie testamentu w którym powołane do spadku zostaną inne osoby, z pominięciem małżonka.

Testament gwarantuje więc spadkodawcy, że jego majątek obejmą tylko te osoby, które on wskazał, pamiętać jednakże należy, że ustawa w sposób szczególny chroni osoby najbliższe spadkodawcy, a za taką jest uważany właśnie małżonek, i jeśli został sporządzony testament w którym osoby te zostały pominięte, wówczas przysługuje im prawo do zachowku, a więc roszczenie o zapłatę określonej kwoty, która stanowi ułamek tego co spadkobierca by otrzymał, gdyby doszedł do dziedziczenia na podstawie ustawy.

Zgodnie jednakże z obowiązującymi uregulowaniami, spadkodawca może w testamencie pozbawić osoby uprawnione również prawa do zachowku, jeżeli uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci bądź uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Żeby więc w całości wyłączyć od dziedziczenia małżonka należy nie tylko sporządzić testament w którym małżonek nie zostanie powołany do dziedziczenia, lecz w testamencie tym należy również wskazać, że małżonek jest także pozbawiony prawa do zachowku ze względu na swoje zachowanie, przy czym w przypadku pozbawienia prawa do zachowku podkreślić należy na czym owe karygodne zachowanie małżonka polegało, a więc trzeba wskazać, która przesłanka ustawowa, uzasadniająca wyłączenie od zachowku, wobec małżonka zachodzi.

Istotne ponadto jest, że przepisy Kodeksu cywilnego przewidują dwie sytuacje, gdy pomimo pozostawania w związku małżeńskim, małżonek nie dojdzie do dziedziczenia na podstawie przepisów ustawy. Pierwsza będzie mieć miejsce wówczas, gdy pomiędzy małżonkami została orzeczona separacja, zgodnie bowiem z obowiązującymi regulacjami dotyczącymi spadków, przepisów o powołaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje się do małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji. Druga natomiast zachodzi wówczas, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy współmałżonka, a żądanie to było uzasadnione, wówczas również małżonek jest wyłączony od dziedziczenia.

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia z powodu zainicjowanego postępowania rozwodowego lub separacji, następuje na mocy orzeczenia sądu, spadkodawca nie musi więc podejmować żadnych dodatkowych działań, gdyż samo wystąpienie o rozwód lub o separację z winy współmałżonka uzasadniać będzie wyłączenie go od dziedziczenia. Wyłączenia od dziedziczenia z powodu trwającego postępowania rozwodowego lub o separację może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Jak wyłączyć małżonka od dziedziczenia?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *